STANOWISKO PREZYDIUM KRAJOWEJ SEKCJI OŚWIATY
I WYCHOWANIA NSZZ „SOLIDARNOŚĆ”
z dnia 6 listopada 2026 r.
w sprawie propozycji Ministerstwa Edukacji Narodowej dotyczących wzrostu wynagrodzeń nauczycieli oraz braku systemowych rozwiązań w zakresie kształtowania płac w oświacie
Prezydium Krajowej Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” z oburzeniem przyjmuje sposób, w jaki Ministerstwo Edukacji Narodowej próbuje przedstawiać swoje działania w obszarze wynagrodzeń nauczycieli jako realizację postulatów środowiska oświatowego. Proponowane rozwiązania nie stanowią żadnego przełomu, nie rozwiązują problemu dramatycznie niskiej atrakcyjności zawodu nauczyciela i nie dają nadziei na odbudowę prestiżu tej profesji. Są kolejną próbą sprowadzenia fundamentalnego problemu do technicznej korekty przepisów i doraźnych operacji budżetowych. Projekt nowelizacji Karty Nauczyciela (UD453), przewidujący podwyższenie wskaźnika służącego do obliczania średniego wynagrodzenia nauczycieli początkujących ze 120% do 122,7696% kwoty bazowej, jest w istocie naprawieniem wadliwego mechanizmu, który sam system wynagradzania wytworzył. Nie jest to propozycja realnej poprawy sytuacji materialnej całego środowiska nauczycielskiego. Zapewnienie nauczycielom początkującym takiego samego, 3 procentowego wzrostu średniego wynagrodzenia jak pozostałym grupom awansu zawodowego nie może być przedstawiane jako sukces polityki płacowej rządu. Trzeba powiedzieć jasno: 3-procentowy wzrost wynagrodzeń nie jest żadną podwyżką, która mogłaby stanowić odpowiedź na oczekiwania nauczycieli. Jest jedynie nominalną korektą, nieodpowiadającą skali potrzeb i wieloletnich zaniedbań w polityce płacowej państwa. W sytuacji rosnących kosztów utrzymania, odpowiedzialności zawodowej i systematycznego zwiększania obowiązków nauczycieli takie rozwiązanie nie przywróci atrakcyjności zawodu ani nie zatrzyma odpływu wykwalifikowanych kadr z oświaty. Brak systemowej zmiany oznacza, że także w kolejnych latach poziom wynagrodzeń nauczycieli pozostanie uzależniony od doraźnych decyzji budżetowych.
Jeszcze bardziej niepokojące jest stanowisko rządu wobec projektu ustawy zakładającego powiązanie wynagrodzeń nauczycieli z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce narodowej. Argumentacja sprowadzająca dyskusję o przyszłości polskiej edukacji do kosztów budżetowych jest nie do zaakceptowania. Państwo, które deklaruje, że edukacja jest jednym z fundamentów rozwoju, bezpieczeństwa i suwerenności, nie może jednocześnie traktować wynagrodzeń nauczycieli jako wydatku, który należy ograniczać przy każdej okazji. Prezydium KSOiW NSZZ „Solidarność” nie kwestionuje konieczności odpowiedzialnego gospodarowania finansami publicznymi. Nie zgadza się jednak na wykorzystywanie ograniczeń budżetowych jako pretekstu do bezterminowego odkładania rozwiązań systemowych. Jeżeli pełne wdrożenie postulowanych zmian wymaga rozłożenia ich w czasie, należy przedstawić harmonogram dochodzenia do docelowych wskaźników. Tymczasem MEN proponuje nauczycielom kolejne analizy, prace koncepcyjne i zapowiedzi, nie przedstawiając wiążącego projektu ani terminu wprowadzenia zmian. Szczególnie wymowne jest to, że Ministerstwo Edukacji Narodowej deklaruje poparcie dla ustawowych gwarancji poziomu wynagrodzeń nauczycieli, ale jednocześnie uzależnia rozpoczęcie prac legislacyjnych od zakończenia analiz i uzyskania akceptacji Ministerstwa Finansów. Oznacza to w praktyce, że o przyszłości wynagrodzeń nauczycieli nadal decydować będą przede wszystkim bieżące możliwości budżetowe i polityczne kalkulacje rządu, a nie rzeczywista wartość pracy nauczyciela i potrzeby polskiej szkoły. Bez konkretnych terminów i gwarancji finansowania deklaracje poparcia dla reformy nie stanowią wiarygodnego zobowiązania wobec nauczycieli.
Polska oświata nie potrzebuje kolejnych obietnic. Potrzebuje gwarancji ustawowych!
Prezydium Krajowej Sekcji Oświaty i Wychowania NSZZ „Solidarność” przypomina, że Związek od dawna konsekwentnie postuluje zasadniczą zmianę systemu wynagradzania nauczycieli. Nasza propozycja zakłada powiązanie wynagrodzenia zasadniczego z przeciętnym wynagrodzeniem w sektorze przedsiębiorstw, przy następujących wskaźnikach:
- nauczyciel początkujący – 100% przeciętnego wynagrodzenia;
- nauczyciel mianowany – 125% przeciętnego wynagrodzenia;
- nauczyciel dyplomowany – 150% przeciętnego wynagrodzenia.
Jest to rozwiązanie przejrzyste, przewidywalne i zapewniające rzeczywiste powiązanie poziomu wynagrodzeń z sytuacją gospodarczą kraju. Pozwala zerwać z praktyką corocznego uzależniania wysokości nauczycielskich płac od arbitralnych decyzji kolejnych rządów.
W związku z powyższym Prezydium Krajowej Sekcji Oświaty i Wychowania
NSZZ „Solidarność”:
- Odrzuca przedstawianie 3-procentowego wzrostu średnich wynagrodzeń w 2027 r. jako sukcesu polityki płacowej rządu i odpowiedzi na oczekiwania środowiska nauczycielskiego.
- Domaga się niezwłocznego przedstawienia projektu systemowej zmiany Karty Nauczyciela, wprowadzającej ustawowe powiązanie wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli z przeciętnym wynagrodzeniem w sektorze przedsiębiorstw.
- Domaga się przyjęcia harmonogramu dochodzenia do postulowanych przez Solidarność wskaźników wynagrodzeń: 100%, 125% i 150%, wraz z zagwarantowaniem odpowiedniego finansowania tych zmian z budżetu państwa.
- Sprzeciwia się dalszemu przerzucaniu odpowiedzialności za finansowanie wynagrodzeń nauczycieli na samorządy, bez zapewnienia im adekwatnych i stabilnych środków z budżetu państwa.
- Domaga się rzeczywistego dialogu społecznego z reprezentatywnymi organizacjami związkowymi, a nie pozorowanych konsultacji i przedstawiania partnerom społecznym rozstrzygnięć, które w istocie zostały już wcześniej przesądzone.
- Wzywa rząd do uznania wynagrodzeń nauczycieli za strategiczną inwestycję w przyszłość państwa, a nie za koszt, który należy minimalizować w imię doraźnych oszczędności budżetowych.
Nie można budować nowoczesnego państwa, osłabiając jego szkołę. Nie można mówić o wysokiej jakości edukacji, jednocześnie deprecjonując pracę tych, którzy tę edukację tworzą. Nie można oczekiwać od nauczycieli coraz większej odpowiedzialności, zaangażowania i poświęcenia, oferując im w zamian symboliczne podwyżki i niekończące się obietnice.
Nauczyciele nie chcą kolejnych deklaracji. Chcą godnych wynagrodzeń, stabilności zawodowej i szacunku dla swojej pracy.
Polska szkoła nie może być zakładnikiem kolejnych budżetów i kolejnych ekip rządzących. Czas skończyć z polityką pozorowanych podwyżek i rozpocząć rzeczywistą naprawę systemu wynagradzania nauczycieli.
Edukacja to nie koszt. To inwestycja w przyszłość Polski!
Za Prezydium KSOiW NSZZ „Solidarność”
Przewodniczący KSOiW NSZZ „Solidarność”
dr Waldemar Jakubowski
Zastępca Przewodniczącego KSOiW NSZZ „Solidarność”
Krzysztof Wojciechowski




